Hac ibadetinin sahih ve makbul olması için bir dizi şartın yerine getirilmesi gerekir. Bu şartlar; haccın farz olmasını, sahih olmasını ve eda edilmesini ilgilendiren üç kategoride incelenir.

Haccın Farz Olmasının Şartları

Bir kimseye haccın farz olabilmesi için şu şartların bir arada bulunması gerekir:

  1. Müslüman olmak: Gayrimüslime hac farz değildir.
  2. Akıl sahibi olmak: Akıl hastasına hac farz değildir.
  3. Bülûğa ermiş olmak: Ergenlik çağına ulaşmış olmak.
  4. Hür olmak: Köleye hac farz değildir.
  5. İstita'at (Güç): Bedeni ve mali güce sahip olmak; hem gidiş-dönüş masraflarını hem de geride bıraktıklarının nafakasını karşılayabilmek.
  6. Yol güvenliği: Can ve mal güvenliğinin sağlanmış olması.

Haccın Farzları (Rükünleri)

Farzlar yerine getirilmezse hac sahih olmaz:

1. İhram

Mikat sınırını geçmeden önce hac niyetiyle ihrama girmek zorunludur. İhramın farzı, niyet ve telbiyedir.

2. Arafat Vakfesi

Zilhicce'nin 9. günü (Arefe günü) öğleden güneş batışına kadar Arafat'ta bulunmak haccın en önemli rüknüdür.

"Hac Arafat'tır." — Hz. Muhammed (s.a.v.)

3. Ziyaret Tavafı (Tavaf-ı İfada)

Bayram günlerinde Kabe'yi yedi şavt tavaf etmek farzdır. Bu tavaf yapılmadan hac tamamlanmış sayılmaz.

Haccın Vacipleri

Vacipler yerine getirilmezse hac bozulmaz; ancak ceza kurbanı (dem) kesilmesi gerekir:

  • Müzdelife Vakfesi: Arefe gecesi Müzdelife'de sabah namazına kadar kalmak.
  • Safa-Merve Sa'yi: Safa ve Merve arasında yedi şavt yürümek.
  • Şeytan Taşlama (Remy-i Cemarat): Bayram günlerinde cemrelere taş atmak.
  • Kurban Kesmek: Hac-ı temettu ve kırân yapanlar için şükür kurbanı.
  • Tıraş: Saç kesmek veya kısaltmak.
  • Vedâ Tavafı: Mekke'den ayrılmadan önce son tavafı yapmak.
  • Mikat'ta İhrama Girmek: Mikat sınırını ihramla geçmek.

Haccın Sünnetleri

  • İhram öncesinde gusül almak
  • İhram namazı kılmak
  • Terviye günü (8 Zilhicce) Mina'ya gitmek ve gecelemek
  • Arefe sabahı Mina'dan Arafat'a yürümek
  • Öğle ve ikindi namazlarını Arafat'ta cem ile kılmak
  • Müzdelife'de sabah namazını vaktinde kılmak
  • Teşrik tekbirleri getirmek
  • Kabe'yi rıdva ihramıyla tavaf etmek (erkekler sağ omuzu açık bırakır)

İhram Yasakları

İhram süresince aşağıdakiler yasaktır:

  • Saç, sakal ve tırnak kesmek
  • Koku sürünmek veya kokulu sabun kullanmak
  • Erkekler için dikişli elbise giymek ve başı örtmek
  • Kadınlar için yüzü örtmek
  • Av hayvanı avlamak
  • Cinsel ilişki ve bu yönde herhangi bir davranış
  • Nikah kıymak veya kıydırmak